“Bu rejalashtirilgan hajmdan 100 million kub metr ko‘pdir. 2025-yil mart oyi oxirigacha Markaziy Osiyo davlatlari bilan erishilgan kelishuvlar natijasida Shimoliy Orolga jo‘natilgan suvning umumiy hajmi 1,6 milliard kub metrga yetkaziladi. Bugungi kunda Shimoliy Orol dengizidagi umumiy suv hajmi 22,1 milliard kub metrni tashkil etadi. 2022-yil boshida u 18,9 milliard kub metrni tashkil qilgan. 2025-yil oxirigacha dengizdagi suv hajmi 23,4 milliard kub metrga yetishi kutilmoqda», – deyiladi QR Suv resurslari va irrigatsiya vazirligi bayonotida.
Shimoliy Orol dengizining maydoni ham kengaymoqda. Bugungi kunda u 3065 kvadrat kilometrga etgan. Bu 2022-yil boshidagi ko‘rsatkichdan 111 kvadrat kilometrga ko‘pdir.
Shimoliy Orol dengizi maydoni va hajmining oshishi suvning minerallashuvini kamaytirish va 22 turdagi baliqlar populyasiyasini tiklash imkonini berdi. Yillik baliq ovlash hajmi 8 ming tonnaga yetdi.
“Ko‘karal to‘g‘onini asrab-avaylash va Sirdaryo daryosi oqimini tiklash” loyihasi yakuniga yetmoqda. Bugungi kunda “Tauvir” himoya to‘g‘oni, Qarashalanko‘li va Sirdaryo oralig‘idagi ikki uchastkada to‘g‘on qurish, “Qarashalan-1” kanali va uning asosiy qurilishini rekonstruksiya qilish ishlari yakunlandi. Yil oxirigacha Shimoliy Orol dengizini Katta Orol dengizidan ajratib turuvchi Ko‘karal to‘g‘onini rekonstruksiya qilishni yakunlash rejalashtirilgan. Loyihaning amalga oshirilishi Shimoliy orolni saqlab qolish va suvning sho‘rlanishini kamaytirishga yordam beradi.
Qizilo‘rda viloyati sholi maydonlarini lazerli planer yordamida tekislash va suv tejovchi texnologiyalardan foydalanish qariyb 200 million kub metr suvni tejash va Shimoliy Orolga jo‘natish imkonini berdi. Lazerli planner yordamida 55 ming gektar sholi maydonlari tekislanib, o‘rtacha hosildorlikni gektariga 40-55 sentnerdan 70-80 sentnerga yetkazish imkonini berdi.
Suvni tejash texnologiyalarini joriy etishni rag‘batlantirish maqsadida infratuzilmani saqlash, suvni tejash tizimini sotib olish va fermer xo‘jaliklariga o‘rnatish xarajatlari uchun subsidiyalar miqdori 50 foizdan 80 foizga oshirildi. Suvni tejash tizimidan foydalanayotgan fermerlar uchun suvni sug‘orish uchun subsidiya miqdori tarifga qarab 85 foizgacha oshirildi.
Orol dengizi havzasidagi hududni obodonlashtirish maqsadida obodonlashtirish ishlari izchil davom ettirilmoqda. Bugungi kunda Katta Orol dengizi hududiga 4,4 million tup ko‘chat ekildi.
2021-2024 yillarda 475 ming gektar maydonga urug‘ va ko‘chat ekildi. Joriy yilda 428 ming gektar maydonda ekish ishlari rejalashtirilgan. Natijada 2025-yil oxirigacha Orol dengizi tubini ko‘kalamzorlashtirishning umumiy hajmi 1,1 million gektarga yetishi kerak.
Eslatib o‘tamiz, 2024-yil 1-yanvardan Orolni qutqarish xalqaro jamg‘armasiga raislik navbati Qozog‘iston Respublikasiga o‘tdi. Davlat rahbari Qasim-Jomart Toqayev 2026-yil oxirigacha jamg‘arma Prezidenti etib saylandi. Qozog‘istonning 2024-2026 yillardagi raisligi davrida OQXJ Ijroiya qo‘mitasining ish rejasi tasdiqlangan. Hujjat 10 xil yo‘nalish bo‘yicha 40 ga yaqin faoliyatni o‘z ichiga oladi.
Prezident topshiriqlarining hayotga tatbiq etilishi 2 mingga yaqin aholi bandligini ta’minlaydi. Shimoliy Orol dengizining suv hajmi va maydonining ortishi suvning minerallashuvini kamaytiradi, bu uning biologik xilma-xilligini saqlashga yordam beradi va Qizilo‘rda viloyatida baliqchilikni rivojlantirishga xizmat qiladi.
Suvni tejaydigan texnologiyalarni joriy etish va suv infratuzilmasini rivojlantirish Shimoliy Orolga qo‘shimcha suv hajmini jo‘natish imkonini beradi, shuningdek, qishloq xo‘jaligini rivojlantirishga xizmat qiladi.